Mam 1 jaar later nadat je dood uit mijn armen viel op 2 februari
Foto’s 28 juli 2024 Regatte Travemünde zomervakantie
Terugblik
1 februari 2025 draaide jij nog volgens vast ritueel de kunstkalender om van Gustav Klimt naar de maand februari 2025. Een dag later viel je dood uit mijn armen en was alles de laatste keer geweest.
De laatste keer dat ik je haren verfde, dat ik je wonden verzorgde, dat ik je hielp met alles wat je me ook maar vroeg en we samen kletsten over de “daily hassels”, het heerlijke eten, samenzijn met Gentle en het genieten van vele kleine dingen naast het verdriet omtrent zoveel.
Wat gebeurde er in aanloop van je overlijden en hoe verliep het ziekteproces en hoe was het afgelopen jaar vol van trots, verdriet, loslaten, missen en een terugblik op vele mooie dierbare herinneringen.
Ziek zijn
Ik herinner me het ziekenhuisbezoek toen jij werd geopereerd aan je spataderen in het Jozefziekenhuis in Kerkrade in de jaren ‘60 toen ik nog een klein jochie was. In die tijd keek ik zeer naar je op en herkende ik ook je kwetsbaarheid als ik tegen je zei”: “grote mama wat ben je klein”.
Je keek me dan vaak verrast aan en zei me later dat ik als klein jochie vaker bijzondere opmerkingen maakte. Tijdens je uitvaart vertelde ik dat je de laatste jaren steeds zieker werd met een lijst die van A tot Z steeds werd uitgebreid. Ik moest het 1 jaar later even echt op een rijtje zetten van A tot Z.
A
Artrose
Aspergillus longen
B
Benige tumor stembanden/strottehoofd
Bronchitis
Blaasontsteking
Bijziend
BRMO bacterie
C
Candicose keel
D
Darmstofwisselingsproblemen
Doorligplekken been en voet
E
Eczeem
F
G
Griep
H
Hielspoor
Hallux valgus
Hartfalen
Hartritmestoornissen
Hartklep lekkend
Heesheid na operatie benigne tumor
Heupartrose aan beide kanten
Hoge bloeddruk
Huidkanker voorhoofd
Heupklachten/ versleten aan beide kanten
I
Infectieziekte
IBS (prikkelbare darm syndroom)
J
Jicht
Jeuk
Jodiumtekort
K
Knieartrose
Koortslip
L
Luchtweginfecties (wekelijks)
M
Migraine
N
Neusverkouden (dagelijks)
Nierfalen
Nierfunctie laag
O
Oogmigraine
Osteoporose
P
Peesontsteking bovenarm
Pneunomie
Q
R
Raynoud syndroom vingers
Reuma
S
Schouderslijmbeursontsteking
Skin tear
Slijm ophoesten om het uur
Spataderen
Spierkrampen
Staar
Slechthorend
Schildklierproblemen
T
Trombose
U
Urineweginfectie
Ulcus clirus digitale ulcera
V
Vaatvernauwing
Verziend
Vocht benen/voeten
W
Wratten
X
Y
Z
Zwangerschapsgingivitus
Wat een absurd lange lijst en ik zal wellicht nog het een en ander zijn vergeten en zeker een behoorlijke lijst voor een vrouw die op een week na bijna 93 werd.
Foto mam in de auto na verjaardagsfeest Luigi Winselerhof 09 februari 2023
Ziek zijn was normaal binnen ons gezin en al helemaal na de moord (1977) op mijn zus, dochter pap en mam: Rita waarover ik op 21 augustus 2025 een uitgebreide blog schreef op deze website.
Psychosomatische klachten kwamen zowel bij pap, mam en mij tevoorschijn en waren niet altijd te duiden en daarom zochten we vaker hulp bij specialisten op gebied van alternatieve geneeswijzen die daarnaast ook een wetenschappelijk erkende opleiding hadden gevolgd.
Na het overlijden van pap in 2005 werd het palet van klachten steeds meer uitgebreid en werden er ook soms onjuiste diagnoses gesteld zoals longkanker in 2006 door een arts die hoogzwanger was en voordat ze met zwangerschapsverlof ging, snel onderzoeken uitvoerde. Het was te snel daar mam’s longontsteking voortkwam uit Aspergillus fumigatus (schimmel) in haar longen en niet door kanker.
In 2007 had mam zich eind mei mooi aangekleed om met mij naar Maastricht te gaan en liep ze naar het achterste deel tuin om iets op te ruimen, maar viel ze plotseling volgens eigen zeggen was de houten balk naast het pad zeer glad. Ze kon moeilijk overeind komen en ik bracht haar direct naar het ziekenhuis. Tijdens onderzoek bleek dat ze haar linker heup net niet had gebroken, maar haar bovenbeen. Ze kon echter niet worden geopereerd daar men hartritmestoornissen en later een lekkende hartklep had geconstateerd. En beiden heupen van deze toen 75-jarige waren al versleten. Ze kreeg na bijna een week een ijzeren pin in haar bovenbeen en jammer genoeg geen heupoperatie die ze later voor beide heupen wel nodig zou hebben gehad.
Mam bleef stug doorgaan en hoewel ze steeds minder goed en lang kon wandelen, liep ze in mei 2017 samen met mij op de rode koper in Cannes. Andere prijswinnaars gaven tijdens wandeling naar toprestaurants aan dat mam wel erg slecht kon lopen. terwijl we langs de Middellandse zee slenterden met mam steunend op mijn rechterarm. Mam ontkende steeds dat ze ergens last van had en schaamde zich wel en was bang dat een operatie kon leiden tot een hersenbloeding wat haar moeder was overkomen. De laatste 5 jaar zou mam steeds meer klachten krijgen, maar bleef ze steeds hoopvol. Fysiotherapie in praktijk Schambergen deed haar echt goed en vooral die persoonlijke aandacht van Marly.
Foto’s Filmfestival Cannes mei 2017
In 5 jaar tijd steeds zieker
Tijdens de start van de Covid-19 pandemie bleef mam redelijk gezond tot ze eind november 2020 slikproblemen kreeg en er uiteindelijk schimmelplekken ontstonden op haar tong en in haar keel en waar pas in januari 2021 bleek dat dit benige tumor was bij stembanden/strottehoofd na een laryngscopie. Het gezwel werd weggehaald en mam was razend enthousiast dat de operatie gelukt was. Helaas bleef mam schor na de operatie en logopedie, maar genoten wij van artsbezoeken en moesten we ook lachen daar mam wel een liposuctie stembanden kon krijgen. Helaas bleken er teveel risico’s en mam werd ook minder mobiel met haar heupklachten waarvoor ze in 2017 nog geopereerd kon worden en nu niet meer.
Op weg naar brasserie Nieuw Ehrenstein Kerkrade voorjaar 2021 kon mam moeilijk met haar kruk lopen en moest ik haar meer ondersteunen dan voorheen; ze zakte veel door haar rug. Osteoporose zorgde naast artrose, reuma en versleten heupen dat mam zich niet meer geheel zelfstandig kon voortbewegen en nu een rollator/rolstoel moest uitzoeken. Bij de ergotherapeut viel mijn mond open van verbazing toen mam vertelde dat ze eigenlijk toch al die eerder aanbevolen operaties had moeten ondergaan. Mij had ze dit nooit verteld uit angst dat het toch complicaties zou kunnen betekenen bij operatie. Bij Movero Vita pakte ze fysiotherapie op nadat ze eerder was gestopt toen Marly met pensioen ging.
Een rolstoel/rollator en 3-pootkruk vanuit de gemeente waren niet hip genoeg voor mam. Mam koos voor een hippe en dure “Rollz” combi rollator/rolstoel waarmee ze steeds meer bekijks kreeg. Het duurde lang voordat zij zich samen met mij in Maastricht liet zien met deze Rollz. Ze schaamde zich indien we bekenden tegen kwamen en wilde soms snel weg uit de Bijenkorf of na bezoek kapper Saloon niet meer iets eten in de stad.
Mam kon ook creatief zijn om zich aan voorwerpen e.d. vast te houden om zich zelfstandig te kunnen voortbewegen; autonomie stond voorop.Toch nam ze steeds meer van me aan en kon ik koffers en steunplekken in huis weghalen en gebruikte mam thuis de rollator om zich voort te bewegen en hoefde ik niet ieder moment haar met de rolstoel naar het toilet, keuken, woonkamer, tuin te brengen.
In januari 2022 werd haar pacemaker vervangen en mam bedankte en kuste bijna iedereen in het ziekenhuis van blijdschap dat deze operatie ook weer was gelukt, maar ze ontdekte snel dat een pees was geraakt en dat ze haar bovenarm niet meer goed kon gebruiken om spullen in kasten te halen of op te bergen. Dit was funest voor haar autonomie. Ze was steeds meer aangewezen op mijn hulp kon ook mindere betekenen in het huishouden algemeen. Ook haar fysiotherapie was al gestopt daar men niet wist hoe haar verder te helpen.
Ondanks dit alles nam ik haar steeds meer overal naar toe waar mam niet altijd bekenden kon tegenkomen en genoot ze van concerten, reizen en etentjes. Tijdens de zomervakantie aan de Oostzee in 2023 liet ze haar wond aan linkervoet zien. Haar hallux valgus (knobbel aan teen) was ontstoken en het gat vulde mam al net als Klazien uit Zalk met vreemde middeltjes zoals pepermuntolie en nam wekelijks “Badedas-voetbadjes” die later funest bleken te zijn voor haar klachten aan voeten.
Foto na afloop diner Bootshaus aannde zee bij Luxury Nature Resort Weissenhaus Oostzee
Via de natuurarts kwam mam uiteindelijk via huisarts terecht bij wondverzorging waar ze vanaf begin 2024 tweewekelijks deskundig werd geholpen. En ondertussen ging ik ook bijna wekelijks minimaal 1 x met mam op stap voor artsbezoeken, podotherapie, medisch pedicure, trombosedienst, huisarts, cardioloog enz. We probeerden e.e.a. vaak te combineren met leuke lunches, wandelingen en shoppen.
Ik was door mam en omgeving al gebombardeerd tot dokter John en ik verdiepte me in diverse vormen van behandelingen en probeerde specialisten te informeren over uitslagen, behandelingen en opties daar men niet op de hoogte bleek van verwante specialisten zoals de specialist reuma/jicht ook niet in overleg ging met de vaatchirurgen waar mam inmiddels ook regelmatig kwam door vaatvernauwing in beide benen naast jicht in de wond die ze al had in haar linkervoet. Mam kon gedotterd worden maar dat wilde ze liever niet en dat hoefde later ook weer niet daar de jicht langzamerhand verdween. Maar de pijn was ondraaglijk daar mam ook geen sterke pijnstillers mocht innemen.
Ik behandelde haar wonden aan haar voeten om de dag naast haar deskundige begeleiding wondzorg en vaatkliniek. Het zorgen voor mam breidde zich geruisloos steeds meer uit en dat was voor mij mogelijk doordat ik minder ging werken voor mijn eigen bedrijf en later iets meer voor de Hogeschool Utrecht.
Zouden we nog op vakantie kunnen en kon mam het wel goed volhouden in de auto met tussenstops en overnachtingen te Lutte, Vilsen reisden we uiteindelijk in juli richting de Oostzee.
Foto ‘s zomervakantie landgoed de Wilmersberg De Luttte en Travemünde juli 2024
26 juli 2024 bij opening Olympische Spelen te Parijs wilde mam niet vanuit de slaapkamer naar de woonkamer komen van het hotel waar we verbleven aan de Oostzee. Pas toen ik vertelde dat je Lady Gaga niet mocht missen, schoof ze traag met de rollator naar de andere ruimte en kwam er langzaam een glimlach op haar vermoeide gezicht. Mam had al een hele dag last van vocht in benen en enkels en in combinatie met andere klachten was dit “too much” Ik wilde terug naar Nederland om artsen te raadplegen, maar mam wilde zo graag met vakantie blijven en genoot van het eten, regatta, vele activiteiten en het heerlijke weer aan de zee en in landelijke omgeving waar we ook verbleven.
Foto slaapkamer Arosa Hotel Travemünde juli 2024
Na de zomer gingen we na afloop van alle medische afspraken nog veel op stap en genoot ze van de nazomer en enkele zonnige dag in het najaar met de rolstoel aan de wandel in de natuur. Maar vaker was mam minder fit en bleef het ook bij zitten in de auto, terwijl ik door het Limburgse land wandelde met Gentle. We wisten ons steeds aan alle wisselende omstandigheden aan te passen. En dan kwam ze weer in een restaurant en kreeg ze te horen dat ze er wel heel goed uitzag en “U moet gewoon blijven doorademen”. Ja makkelijk gezegd bij zoveel klachten en ervaren verdriet.
Foto landgoed Château St. Gerlach Valkenburg september 2024
In oktober kreeg mam nog te horen dat haar doorligplek aan haar “gezondere voet/enkel” gelukkig niet haar bot had aangetast en dat de wonden tenen lichte verbetering toonde, maar dit was niet de vaatkliniek in Heerlen waar ze al kwam vanaf februari, maar die in Sittard. De verpleegkundigen wondzorg reageerden ook verbaasd daar het vocht in benen weer terugkeerde en de wonden zich meer gingen uitbreiden. De medisch pedicure moest ook steeds voorzichtiger te werk gaan bij de verzorging voeten om geen onnodig bloeden te veroorzaken.
Ik nam mam nog meer naar Den Bosch na afloop van een kort functioneringsgesprek te Utrecht als een van de laatste uitjes.
Foto ‘op stap in Den Bosch oktober 2024
Als dagvoorzitter prijsuitreiking Hermen J. Jacobsprijs 2024 moest ik 20 november naar Filmhuis in Den Haag afreizen na druk programma als docent Master EN en minor toegepaste psychologie. Ik kon mam niet alleen thuis laten met al haar klachten en benodigde verzorging daar ze geen externe hulp aan huis accepteerde. Ik regelde een hotel en ze ging helaas niet mee naar de uitreiking en rustte goed uit op de kamer. Na afloop crosste ik met haar door de regen naar de Bijenkorf en een hip Indonesisch restaurant aan de Denneweg waar we vaker andere restaurants hadden bezocht. Slapen ging niet altijd gemakkelijk buiten mam’s eigen Swissbed om en ze sliep dan ook vaak zeer slecht en had ook vooral in de nacht altijd pijn in haar benen en andere klachten.
Foto ontbijt Marriot Hotel Den Haag 21 november 2024
Onze traditie om op geboorte-en sterfdagen onze familie te eren bleven we in stand houden en zo werd paps verjaardag een dag later gehouden daar ik lessen moest inhalen i.v.m. verblijf in Den Haag. Op 23 november 2024 ging mam voor het laatst naar een restaurant Winselerhof’s Luigi in de gewelfkelder. Het was dit keer een hele operatie om haar uit de rolstoel de trap naar beneden te krijgen met behulp van een medewerker, maar toen we uiteindelijk zaten genoot ze met volle teugen. Ze vond de entourage met mooi versierde kerstboom prachtig en genoot onder andere van de heerlijke venkelsalade met gamba’s. Op het einde vertelde ze dat ze zo genoten had en ze graag binnenkort weer hier wilde komen eten. Ik gaf aan dat we dat beter niet konden doen daar het dan meestal minder goed beviel. Daarnaast was ik geraakt door haar gevoel van geluk wat ze hier ervaarde en dacht ik al : “dit zou wel een de laatste keer hier samen kunnen zijn”.
Foto verjaardagsdiner voor pap restaurant Luigi Winselerhof 23 november 2024
Ondanks dat mam enkele dagen na het etentje nog nagenoot, kreeg ze nog meer last van haar luchtwegen dan voorheen. Een korte wandeling van de slaapkamer naar badkamer met haar 2de rollator op de bovenverdieping (zodat ik niet steeds heen en weer over de trap moest lopen met de zware Rollz) liet haar steeds meer hijgen.
De eerste diagnose “van pappen en nathouden”
De klachten verergerden en uiteindelijk kon mam pas 11 december terecht bij haar nieuwe cardioloog (haar favoriete dokter Ansink was in de zomer overleden). Een vriendelijke Aziatische arts besprak ECG, bloedwaarden en meting pacemaker die steeds op orde was. De arts wilde nog graag longfoto’s en echo inplannen, maar door ziekte personeel kon dit nu niet. Hij stelde de voorlopige dosis op basis van veel vocht in benen en voeten, lage nierfunctie en verhoogde concentraties in bloed op gebied van functioneren hart en die kwam hard aan: hartfalen. Hij vertelde niet veel hierover, maar wel dat mam niet in aanmerking kwam van nieuwe behandeling medicatie door te lage nierfunctie. Ik had hier al over gelezen en begreep ook dat mix medicatie voor hartfuncties en nierfunctie niet functioneel zijn. Hij was verrast door mijn speurwerk en nog meer toen mam zei: “Als het echt niet meer gaat dan wil ik euthanasie” De arts gaf aan dat mam er volgens hem nog te goed uitzag en was verbaasd. Mam bleef echter standvastig waar ze anders niet voor haar eigen mening opkwam en de arts nam in het dossier mam haar wens op zoals mam die al een aantal jaren terug kenbaar had gemaakt bij haar huisarts. Achteraf loofde ik mam en gaf ik aan dat deze arts wellicht vanuit zijn opvoeding anders denkt en verbaasd was dat een 93 jarige vrouw zo stellig kon zijn. En nu moest mam weken lang 2 soorten plaspillen innemen naast al haar andere aanpassingen hartmedicatie en voor een spoedconsult terug komen op 24 januari 2025 na ook longfoto en echo van het hart. Volgens de arts was het “pappen en nathouden”
En in deze adventsperiode gingen we verder met bezoek pedicure, trombosedienst en wondzorg. Ik was na jaren weer gestart om gezonder voor mam te koken met weinig tot geen zout en mam genoot van de aangepaste recepten zoals zalm met piccalilly van Dagelijkse Kost waar we dagelijks heen keken op de VRT. Het ging eerst weer iets beter maar voor de kerst steeds minder. Ze sliep nog meer dan ze al deed en als ze al wakker was dan vooral om te genieten van ontbijt of diner en tijdens lezen of tv kijken viel ze steeds in slaap en liet zich meestal aan de rechterkant wegzakken op tafel of op de bank.
Op 23 december pepte mam zichzelf weer op en na urenlange verzorging/make-up zag ze er top uit voor meting trombosedienst en de wondzorg.
Die middag ging ik lang wandelen met Gentle in het Duitse Wurmtal en heb ik heel hard gehuild en geschreeuwd om mam uit haar lijden te verlossen. Ik voelde me zo machteloos en voelde steeds weer haar pijn en liet mijn onmacht niet direct blijken daar ik mam ook weer kon motiveren om via een creatieve kwinkslag zich iets beter te voelen.
Foto mam tijdens verzorging voor bezoek trombosedienst en wondzorg 23 december 2024
De kerstdagen verliepen ook heel wisselend, maar echt genieten van kerst zat er al langer niet meer in door diverse omstandigheden.Toch pakten we voor het laatst onze kerstrituelen op met 2de kerstdag ook weer de X-mas crackers. Oud en nieuw lieten we graag aan ons voorbij gaan. Begin januari leefde mam iets op en was ze spraakzamer. Maar op 6 januari was ze boos half naakt bij 2 mannelijke verpleegkundigen voor de echo die haar niet serieus namen en ik weg moest in verband met röntgen. Ze was na afloop ontzet over “onmenselijke bejegening”; als vee in het slachthuis. Mam sprak zich meer uit dan ooit in haar leven.
Foto‘s kerst 2024
Op 14 januari verheugde zij zich zeer om naar de “nieuwe locatie” van medisch pedicure te gaan in Maastricht. Ze genoot hier steeds van de aandacht terwijl ik met Gentle ging wandelen en kletste ronduit met Noortje over alles en nog wat en keek uit naar de warme handdoek als afsluiting van de behandeling over haar voeten; die glimlach en sprankelende ogen waren goud waard. Na afloop gingen we nog op koffiedate met mam in de auto en ik koffie halen op nieuwe locatie van Wyck op St.Pietersberg. Zo was ze er toch effe uit, maar kon ze energie sparen in en uit auto, rolstoel e.d. Haar hart moest al overuren genoeg maken.
Foto ‘s coffeebreak na medisch pedicure van Wyck Pietersberg Maastricht 15 januari 2025
Na ons bezoek in Maastricht ontvingen we een urgent bericht van de cardioloog dan het laboratorium had geconstateerd bij laatste bloedafname dat nierfunctie van 37 naar 13 was gegaan (nadat deze voorheen nog juist omhoog was gegaan). Mam moest direct stoppen ibersitan spirolactron/bumetamide. We pasten ons weer aan de gewijzigde omstandigheden en ik verwende mam met lekkere ontbijtjes op de slaapkamer.
Toen ik het ontbijt opruimde en Gentle met mij meeliep zij mam opeens: “Oh wat jij allemaal voor mij doet dat is onbeschrijfelijk mijn lieve John” Ik kon maar moeilijk reageren daar ik net als bij ons laatste diner in restaurant het gevoel kreeg dat het naderende einde steeds dichterbij kwam en ik reageerde deels bekoeld met : dankjewel lieverd of zo en liep met tranen in mijn ogen de trap naar beneden.
Foto ontbijt gereed op weg nar slaapkamer mam 16 januari 2025
Het bleef maar op en neer gaan en ik had afleiding door meer uitbreiding werk Master EN en minor psychologie en was een dag voor spoedconsult in Utrecht voor studiemiddag en schrok daar van overlijden vader collega. Ik voelde dat mam ook niet meer echt lang in leven kon blijven. Vrijdag 24 december kwam de definitieve diagnose hartfalen ondanks dat nierfunctie van 13 naar 25 was gegaan. Bij de echo hart ontdekte men bij de lekkende hartklep een vernauwing in de bloedvaten. een operatie was te risicovol voor mam en medicatie werd weer iets aangepast en mam moest over 2 maanden terug komen als nierfunctie weer boven 30 zou zijn en dan lichtere plaspillen krijgen onder het bekendebmotto; pappen en nathouden wederom. Mam voelde ook dat het niet in orde was. En iedere keer dat ik wondzorg kon doen voor mam duurde het weer minuten langer en was is vaker meer dan een half uur per keer bezig om haar wonden voorzichtig te behandelen.
Foto wondverzorging voeten mam
De Goede week
Na het ziekenhuisbezoek bleek achteraf de vergelijking met de Goede week in aanloop voor Pasen passend te zijn. Dit constateerde ik bijna een jaar later toen ik in mijn agenda overeenkomsten zag in werkzaamheden januari 2025 en januari 2026. In het weekend lukte het me met pijn en moeite om 60 werkstukken sociale psychologie na te kijken, maar werd ik na keelpijn na ziekenhuisbezoek steeds zieker en ook mam.
Er bleek een hardnekkig virus zich te verspreiden in het ziekenhuis te Heerlen en mam en ik waren er toevallig net geweest (een week later zou mam daar niet meer mogen komen i.v..m. infectiegevaar).
Ik kon niet meer mijn werkstukken Kenniswerker Gedrag voor Masterstudenten nakijken en gaf me samen met mam over aan ziek zijn; zo ziek was ik de afgelopen 20 jaar niet meer geweest en ook mam niet meer.
Ik nam wel nog deel aan diverse overlegmomenten en probeerde lessen voor minorgroep, opstart nieuwe studenten Master EN/SLB en start assessment voor te bereiden tussen de zorg voor mam. Ik cancelde alle verdere afspraken. Mam begon na het weekend vreemd te ademen en ik moest denken aan “reutelen” een luide rochelende ademhaling veroorzaakt door slijm in luchtwegen en slikproblemen. Mam had er minder last van dan ik, maar wilde niet de huisarts inseinen. We seinden wel de natuurarts in die medicatie vanuit alternatieve apotheek uit Leusden liet langsbrengen. Dat voelde voor ons weer zo bijzonder.
Donderdag 30 januari 2025 begeleidde ik mam weer de trap naar boven daar ik al een tijd achter haar aan moest lopen bij iedere voortbeweging daar ze niet even stabiel meer bleek. Beiden nog flink ziek van de opgelopen infectie liepen we trede voor trede naar boven. Mam zette haar voet op de overloop, maar haar andere voet wilde niet meer. Wellicht kreeg mam hier een flauwte in kader van haar hartfalen en zakte ze door haar benen. Ik riep hard; “Mam kom op ik kan geen uitvaart voor je regelen, ik ben er nog te ziek voor” Wonder boven wonder richtte mam zich op en greep ze voorzichtig haar rollator en liep zeer langzaam voor de laatste keer naar haar bed. Ze moest wel 10 minuten op bed blijven zitten voor ik haar in haar heerlijke bed kon leggen.
Ik had me al voorgenomen om met mam nu met spoed naar de huisarts te gaan
Vrijdag 31 januari 2025
Mam had niet veel kunnen slapen en ik vertelde haar dat ik ging bellen voor een urgente huisartsbezoek. Om 10.15 uur konden we terecht voor de bloedafname 11.30 uur in het ziekenhuis. Het was keidruk in de praktijk waar dan ruimtegebrek is in de wachtruimte en ik met mam achterin het gangpad ging staan waar we ook nauwelijks konden voortbewegen met de rolstoel. Haar eigen arts zei even hallo in de drukte; zij was niet beschikbaar en mam werd onderzocht door haar collega die onzekerder werd met de minuut.
Mam voelde ijskoud aan en haar vingers waren wit/blauw. Het zuurstofgehalte kon niet worden gemeten en in paniek belde de arts met afdeling cardiologie ziekenhuis Heerlen. Het duurde heel lang voordat er informatie kwam. Mam kon niet worden opgenomen in het ziekenhuis ondanks de urgente situatie en steeds erger worden van reutelen doordat het virus van een week terug dit voorkwam. Maar ook een advies van een niet behandelde cardioloog was onduidelijk voor weer een aanpassing medicatie en maandag terug bij huisarts voor bloedonderzoek en ???? Hierna meteen naar trombosedienst en daarna besloot ik met mam onze laatste autorit ooit te maken daar mam het dan weer ijskoud had en daarna weer warm. Nu kon ze zelf de stoelverwarming aan en uit zetten en met me mee reizen door het Heuvelland naar Maastricht.
Ik reed sinds ik sinds 2022 hybride ben gaan rijden meestal binnendoor van Kerkrade naar Maastricht en dat deden we 31 januari ook weer richting het mooie Heuvelland met een stop in Wittem om daar Gentle even uit te laten, terwijl mam in de auto ons lachend toekeek.
We hadden nog niet tot niets gegeten en het was al middag en wilden pciknicken in de auto, maar eerst wilde ik mam na weken zoutloos eten verrassen en we gingen naar scharrelslager op St. Pieter Maastricht ossenhaas halen en Gentle kreeg haar favoriete rosbief.
Foto mam wachtend in auto bij scharrelslager Willems Maastricht 31 januari 2025
In Maastricht reden we langzaam door het Jekerkwartier en stopten we bij Kato Kato om een hippe hummusmaaltijd te delen en haalde ik lekkers bij Bischopsmolen. Toen stonden we met de auto bij Le Salonard waar altijd studenten staan te wachten op hun tosti-creaties met mooie sauzen. Ik vroeg aan mam of ik ook een zou halen. mam zei: “dat doen we een andere keer” en ik maakte de opmerking: “Denk je nu echt dat dit nog echt gaat gebeuren mam?” ‘Haal het maar zei ze: Gentke genoot van alle aandacht en bezoeken aan alle eetgelegenheden en samen met mam namen we kleine hapjes van wat ik had gekocht.
Foto s autoroute bij Kato Kato Bisschopsmolen Le Salonard Maastricht 31 januari 2025
Daarna gingen Gentle en ik nog een kaarsje aansteken voor elkaars gezondheid in de OLV kerk. Daarna haalde ik nog de post bij mijn woning op en haalden we nog andere boodschappen en keerden we voldaan en vermoeid terug in Kerkrade waar ik weer met de laptop aan het werk ging en mam in de keuken weer inzakte en ging slapen. In de avond haalde ik een dekbed naar de woonkamer en mam wilde alleen onder haar eigen “rolstoeldeken” slapen. Beiden keken we nog even tv en willen met Gentle erbij in slaap op 2 zit/ligbanken.
Foto’s kaarsjesritueel OLV kerk Maastricht en keukentafereel thuis 31 januari 2025
Zaterdag 1 februari 2025
De laatste hele dag samen in de woning en vooral veel heen en weer lopen naar het toilet en vooral aan de woonkamertafel samen eten, lezen en praten tussen het slapen door. Hier de foto waar deze blog mee startte dat mam iedere maand de nieuwe maand van de Klimtkalender mocht onthullen. Wat een heerlijk ritueel van tig jaren kwam aan een eind op deze dag.
Foto Kalenderritueel met tevens inname alternatieve medicatie 01 februari 2025
Mam bleef alert terwijl ze doodziek was en wilde alle medische gegevens bekijken. Op de foto hierboven was ook de alternatieve medicatie bezorgd voor mam. Sandra jij gaf mam altijd dat stukje extra hoop dat ze nodig had en ook nu maar enkele uren verwijderd van haar dood. En ik zat tussentijds mijn nieuwe lessen voor te bereiden en gaf mam nog een lekkere appel en sinaasappel.
Foto ‘s mam blijvende interesse in medische gegevens en fruitbreak 01 februari 2025
In de middag viel mam steeds vaker in slaap en ik ging muziek uitzoeken die passend zou kunnen zijn voor de uitvaart. Af en toe ontwaakte mam uit haar slaap en genoot ze en vooral toen Keith Jarret’s Köln concert werd afgespeeld; de tune van onze vakantiereizen. Voor het eerst werd dit een bijzonder ritueel over de Afsluitdijk rijdend toen we in 2012 onze lieve Gentle gingen halen in Friesland en daarna steeds bij het zien van de bergen in Zwitserland of de zee op weg naar de Oostzee of eilanden rondom Denemarken. Mam sprak nooit graag over de dood; zonder woorden voelde ik wat goed was.
Ik heb geen foto meer gemaakt van mams “laatste avondmaal” die ik op 1 februari in de goede week 2026 heb gemaakt; asperges, erwten aardappelen en ossenhaas; wat was je weer blij dat ik dit nu ook met zout bestrooid had voor jou. (later de foto van dit gerecht gemaakt op 1 februari 2026)
Samen voor de buis “Wie is de Mol” kijken viel je in slaap, totdat ik je weer mocht begeleiden naar het toilet die laatste avond samen.
Foto mam valt weer weg tijdens gesprek en tevens laatste foto in levende lijve 01 februari 2025
Zondag 2 februari 2025
Ik schrok wakker toen mam me riep rond 8.30 uur: “Ik moet weer snel naar het toilet, help me John” Ik sprong vanuit de slaapplek op de bank en snelde naar mam’s Rollz en hielp haar van haar slaapplek op te staan. “Wat heb jij het ijskoud”, zei ik tegen haar en mam pakte snel de rollator vast en ik liet Gentle naar buiten die ook wilde plassen. Ik liep achter mam aan die nog in de woonkamer achter haar Rollz stond. We liepen samen naar de gang en ik maakte de wc-deur alvast open. Ik liep weer naar mam en voelde weer die koude armen en liep terug naar de kamer om de thermostaat hoger te zetten. Terwijl ik liep naar de thermostaat bedacht ik me dat dit eigenlijk onzinnig was; ik kon toch beter eerst achter mam aanlopen. Ik had gelijk daar ik mam hoorde schreeuwen terwijl ze op de rug viel bij het keren van de rollator. Ik tilde haar op via de Heimlich greep, terwijl ze nog duf vertelde; “Ik heb me wel pijn gedaan” Ze ging op de verhoogde wc-pot zitten en deed haar beide behoeftes. Toen ze gereed was, riep ze me om haar weer aan te kleden en liep ik achter haar aan op de gang terug naar de kamer. Ik voelde me nu niet meer schuldig dat ik haar kort alleen had gelaten en dat de val op de laminaatvloer over het beton alsnog goed was afgelopen.
We liepen de woonkamer binnen waar mam niet naar de bank liep maar wilde zitten op de rand van een draaiende fauteuil. Dit vond ik vreemd, want daar gaan zitten was niet prettig daar deze fauteuil snel uit balans kon raken. Mam plofte neer en ik greep haar weer vast aan haar schouders om haar op de bank te laten zitten/liggen. Ik zei; mam dit is toch niet fijn zitten en ik vernam geen reactie.
Bij het plaatsen op de bank zag ik haar gezicht en dat haar mond op en neer ging en iets wilde zeggen en haar oogleden open en dicht gingen. Toen realiseerde ik me nog niet dat ze wellicht op weg naar het toilet een flauwte had gehad zoals ook donderdagavond op de trap en nu was deze flauwte wellicht in combinatie met de val en inspanning toilet teveel geworden voor haar falend hart. Ik liet haar voorzichtig vallen en dat deed me in een fractie van een seconde denken aan het schilderij van een dode Jezus in de armen van Maria Magdalena met het verschil dat een hand van mam reikte naar de hemel. Ik liet mam uit mijn armen vallen op de bank en daar lag ze bijna net zo als ze zomaar omviel zoals ze de laatste tijd vaker deed.
Ik was tegelijk blij als verdrietig dat mam’s wens om thuis te sterven was gelukt.
Ik voelde me ook schuldig dat ik niet alerter was geweest; een deel van mij dat zich vaak schuldig voelt; het schuldgevoel dat ik mijn zus niet had kunnen redden door samen met haar uit te gaan en in haar plek te rijden en dat ik mijn vader niet nog sneller had kunnen helpen met zijn aneurysma en hem op weg hielp naar het toilet en toen pas belde met 112. Pap viel een dag later op 23 februari 2005 in mijn armen voordat het bloed uit zijn mond kwam.
Ik kon en mocht niet eeuwig voor mam zorgen en moest haar letterlijk en figuurlijk loslaten.
Ik heb mams rechterhand wel een uur vastgehouden en wilde niet dat een arts alsnog zou constateren dat mam nog deels in leven zou zijn. Ik haalde Gentle wel naar binnen die het hele tafereel niet had meegekregen. Hoe zij precies reageerde, kan ik niet goed onder woorden brengen; het leek op negeren. Ik ben daarna gaan bellen en gaan wandelen met Gentle en heb niemand iets gezegd; het leek wel ons geheim. Uiteindelijk heb ik bij Nicole aangebeld en is zij met me meegegaan en heb ik uiteindelijk melding gemaakt van het overlijden en is Nicole gebleven toen de dienstdoende arts ons kwam bezoeken. Later belde ik met uitvaartonderneming Paffen die vaker bij uitvaarten familie Homminga waren geweest en wilde ik pas met hen in zee gaan indien de uitvaart kon plaatsvinden in het Paviljoen van Chateau St. Gerlach te Valkenburg daar ik daar in het najaar van 2024 achterkwam als optie toen ik men mam aldaar wandelden op onze favoriete plekken. Zij konden mijn wensen helemaal waarmaken om mams uitvaart te laten plaatsvinden op haar verjaardag op zondag 9 februari 2025.
Toen ik later de Klimt kalender bekeek zag ik “De kus” van Gustav Klimt de voorpagina van kalender 2025 en de maand juli. Ik zag nu geen Maria en Jezus, maar mam en mij in het schilderij.
Onze laatste foto’s samen hieronder; als baby/peuter/kleuter heb ik nooit een foto gevonden van ons samen. Wellicht heb ik dat de laatste jaren ingehaald.
Foto’s na afloop overlijden mam 02 februari 2025
Hartfalen de kanker van de cardiologie
Ik vergeleek mams ziekteproces soms met een vorm van kanker, maar kon dit nooit aantonen Hartfalen is in belangrijke mate te vergelijken met een slopende ziekte als kanker, en in sommige opzichten is de prognose zelfs ongunstiger. Met een 5-jaars overleving van minder dan 45% is het een levensbedreigende, chronische aandoening die vaak leidt tot ernstige vermoeidheid, kortademigheid en een sterk verminderde kwaliteit van leven. En dat in combinatie met alle andere kwalen en ziekten realiseerde ik me sinds 11 december dat mam niet meer lang te leven zou hebben, Net als bij diverse vormen van kanker wordt hartfalen pas in een laat stadium ontdekt.
Dagen voor de uitvaart
De week voor de uitvaart van mam verliep zeer snel en zeker daar ik ook graag wilde blijven werken tussen te voorbereiding van de uitvaart door. Op de zondagavond lag mam opgebaard en om 18.00 uur zette ik de radio harder voor ons zondagavondritueel Dinner Jazz via Radio2 Soul&Jazz en ik danste met Gentle bij mam. Ik bleef bij mam slapen in de woonkamer die daar opgebaard lag en ik sprak vaker met haar en bezocht haar regelmatig met Gentle.
Alleen maandag 03 februari had ik niets gepland en werden de eerste voorbereidingen uitvaart getroffen met Sander Walter van begrafenisonderneming Paffen met zeer veel persoonlijke aandacht. Ik zat intussen ook mijn lessen voor te bereiden als afleiding. Ik stond steeds 24 uur aan de laatste dagen en ook de laatste maanden en jaren zorgde ik met hart en ziel voor mijn live moeder; ik kon niet anders.
Niet iedereen kon dit begrijpen, maar dat interesseerde me niet. Ik was net zo eigenwijs als na het overlijden van mijn zus toen ik direct naar school wilde, terwijl ik na het overlijden van mijn vader juist heel lang niet wilde werken. Wellicht had een of beide van mijn trauma’s hier mee te maken. Ik liet mam opbaren en bezocht haar ook iedere keer in tegenstelling dat mam had besloten pap niet meer te bezoeken toen hij in 2005 overleed (wellicht uit koppigheid daar mam Rita niet mocht bezoeken van pap na haar overlijden in 1977)
Ik wilde nu alles op mijn manier doen en gaf dinsdag met overgave les aan studenten minor psychologie waarvoor ik alles al had voorbereid. Tussentijds werd ik gebeld en geappt omtrent tekst rouwbrief en gedachtenisprentje. Ik kookte ook vol overgave en wandelde veel met Gentle.
Voor Gentle kon ik nog zorgen en dat bleek nu een protectieve factor. Woensdag 5 februari werd een drukke dag met opstart nieuwe lesgroep Master EN en direct erna startbijeenkomst studenten Master EN in eindfase opleiding waarvoor ik me minder had kunnen voorbereiden door achterstand werk. In de ochtend was ik verder gegaan met het levensverhaal van mam op te schrijven daar ritueel begeleider en goede oude bekende Lidwine Boots zou langskomen om samen de uitvaart voor te bereiden. Het gesprek was heel bijzonder en duurde heel erg lang door Lidwine’s doordachte vragen tot op het bot; wat was het zoet zuur na de moord op Rita binnen jullie familie enzovoorts. Ik vertelde ronduit/vrijuit en nog meer dan ik ooit deed. Er was iets losgemaakt in mij dat ik moest uiten. Moe en voldaan was het bijna half 5 en ik moest nog koken met de restjes van dinsdag, Gentle moest uit en ik moest nog de nodige voorbereidingen doen voor de beide lesactiviteiten die gepland waren tussen 17.15 uur en 22.00 uur. Ik raakte even in paniek terwijl ik juist zo rustig was geweest de laatste dagen. Ik stootte een brandend theelichtje in glazen kaarsenhouder om waardoor glas en kaarsenvet zich mengen over een uitgebreid oppervlakte. Ik brak letterlijk mee en huilde schreeuwde het uit van verdriet. Ik herpakte me en stelde mijn perfectionisme uit. Tijdens het lesgeven belde een overbuurvrouw aan en ik onderbak mijn 2de lesbijeenkomst en een tijd later stopte ik ook met lesgeven en gingen studenten met de vervolgopdrachten zelf aan de gang. Ik ging aan de wandel met Gentle en sprak ook overbuur Jaap en Katrin.
Ik ging iedere dag op stap naar plekken waar ik ook samen met mam had doorgebracht samen met Gentle en zo gingen we eten bij Burgemeester Quicx Valkenburg, Smulhuis Brunssum en Puur genieten van Wijck in Maastricht. Ik wilde geen bezoek, maar wilde erop uit en dat bleef ik doen.
Eigenlijk wisten mam en ik en vele anderen dat de dood eraan zat te komen, maar zelfs enkele dagen of uren voordat het zover is blijft het brein dit alsnog negeren en blijft eenieder nog doorgaan, hopen of hoe dan ook als een vorm van overlevingsdrift?
Gentle inspecteert voorbereidingen uitvaart Château St. Gerlach Valkenburg 09 februari 2025
De uitvaart op mam’s verjaardag op 09 februari was een prachtige dag. Zo heb ik dat ook ervaren tijdens de uitvaart van mijn vader in 2005 daar ik het leven van mijn dierbaren graag wil eren met een bijzondere dag vol muziek, video’s, verhalen, foto’s en herinneringen. Na overlijden Rita kozen mam en ik niet voor een koffietafel in verband met mijn negatieve herinneringen na afloop uitvaart alcohol drinken en reden we samen met toenmalige hond Eileen naar dierbare plekken voor pap. Nu was dit juist nodig om elkaar wel te ontmoeten en ook te toasten op de verjaardag mam (waarover meer over een week)
Bekijk meer via deze links
Foto genomen door cameraman opname video uitvaart voor start uitvaart 09 februari 2025
Foto genomen door cameraman opname video uitvaart voor start uitvaart 09 februari 2025
Na de uitvaart mam
Ook nu pakte ik het leven weer op zoals na de dood van Rita en papa en bleef ik veel rituelen herhalen en verhalen delen.
Ik was iedereen dankbaar voor de goede zorg die mam kreeg en ik bezocht direct alle betrokkenen in deze en bedankte hen persoonlijke namens mam, Gentle en mij met een kaart en persoonlijke gift.
Na 2 maanden verhuisde ik vanuit het Centrum Maastricht voor bepaalde tijd naar het ouderlijk huis en in juni kon ik voor het eerst weer een beetje genieten tijdens mijn comeback op Pinkpop na 2 jaar afwezigheid.
Overbuur Jaap zei tijdens onze wandelingen met honden een keer tegen mij: ‘Maar je verdriet is nog lang niet over John” Hij had gelijk en hij reageerde verder met woorden die me diep raakten; “Jij was dol op je moeder”. Dat had nog nooit iemand zo tegen me gezegd die mijn moeder nooit had gesproken, maar die refereerde naar mijn verhalen die ik over ons vertelde tijdens ons wandelcontact: heel bijzonder.
Met andere woorden kreeg ik deze boodschap tijdens een EMDR-sessie voor verwerking van trauma’s; “Op de wijze zoals jij zo veel houdt van bepaalde overleden familieleden, zo erg is ook jouw verdriet wat jij voelt”.
Toen beide ouders nog in leven waren zei ik wel eens: “Pap en mam ik moet jullie iets ergs vertellen: Ik zoveel van jullie” . Dit illustreert wel genoeg.
En zo ontdekte ik ook dat ik rouwde om diverse zaken en ook de rollen die mam innam zoals ook de overbuurvrouw Annemarie al benoemde voor aanvang uitvaart: “Ík vind het zo erg voor jou daar mam meer dan alleen je moeder was, maar ook een vriendin”
Ik rouwde om alle pijn en verdriet die alle klachten en ziektes mam overkwamen naast de psychische klachten die ze al sinds de moord op Rita met zich moest meedragen. Hoeveel pijn heeft zij wel niet constant moeten doorstaan; jarenlang.
Ik rouwde om het gehele ziekteproces van mam waar Gentle en ik onderdeel van werden en waar ik bewust voor koos om er in dienst voor haar te zijn met heel mijn hart & ziel zonder enige spijt.
Ik rouwde om het gemis van dagelijkse gewoontes van zorgen voor waar mam meer de rol had van “mijn kind waar ik voor zorgde”
Ik rouwde om het gemis van steeds minder te kunnen ondernemen van mam mijn de rol van een goede vriendin en/of zus die vele toffe trips met me maakte.
Ik rouwde om het gemis van mijn moeder en die kort voor haar dood nog iets zeer dierbaars met me deelde, waarvoor ik haar zeer dankbaar ben.
Ik rouwde net als ieder kind die niet meer de onvoorwaardelijke liefde voelt van een moeder die je altijd kan bellen, op bezoek kunt gaan en echt naar je luistert wat je ook te vertellen hebt.
Ik rouwde als wees die geen pap, mam, broer of zus meer heeft en “alleen op de wereld” is.
Naast het rouwen startte ik meteen om nu voor 100% te gaan werken aan opgelopen trauma’s en alles liep door elkaar tot op de dag van vandaag.
En wat mis je dan wel niet als je zo intensief voor iemand hebt gezorgd en gehouden. Het zit in de kleine dagelijkse zaken; die “daily hassels” in samen ontbijten, helpen bij aankleden, de trap op helpen, koken, masseren, effe samen lachen om Gentle, genieten van maaltijden. Het zit in iedere dag, elk uur, elke minuut dat we samen waren.
Ik praat nog dagelijks met mam en sinds 15 december ook met de overleden Gentle. Het werd steeds stiller in huis en ik ontdekte ook dat dit niet mijn huis is, maar het ouderlijk huis sinds ik mijn eigen woning had verlaten. Ik ruik af en toe nog aan diverse kledingstukken en ging met Gentle nog winkelen op de damesafdeling e.d. Ik verwerk alles op mijn eigen wijze.
Ik huil tranen van trots, liefde, verdriet en geluk en ojee wat heb ik al niet gehuild het afgelopen jaar door die hele mix van gebeurtenissen en emoties; het moest eruit.
Niet iedereen kan omgaan met mijn wijze om te praten over ervaringen en met mij meeleven met mijn ervaren verdriet en dat kan. Zorg er dan wel voor om dat bij jezelf te houden en te onderzoeken wat maakt dat je minder empathisch bent.
Twee dagen voordat mam doodging plaatste ik op mijn website nog een wetenschappelijk bericht zoals ik tot aan het overlijden van mam iedere dag deed sinds 2018
“Te laat voor mijn dierbare, maar hopelijk voor vele mensen die het verdienen
Onderzoekers herstellen voor het eerst een falend menselijk hart met een levende ‘hartpleister’
Scientias V. Lammerse 30 januari 2025 "
Deze hartpleister bestaat uit op stamcellen gebaseerde, gekweekte hartspierweefsels en is een ware doorbraak in de behandeling van hartfalen. “
Ik vermoed, nee ik weet zeker dat mam eerder zou zijn overleden zonder mijn inspanningen, mantelzorg, creatieve oplossingen en onze gezamenlijke drang om op zoek te gaan naar alternatieve oplossingen
De Goede week 2026
Wat ik in 2025 al de Goede week noemde, liet me in aanloop tot mam’s sterfdag “herhalen van de laatste week samen in het leven als herdenken/eren mam” Van 26 januari tot en met 2 februari 2026 heb ik bewust alle herinneringen doorlopen. Eigenlijk ben ik er al eerder mee begonnen en schreef ik deels al deze uitgebreide blog voor mam en bezocht ik al vaak in dezelfde week de plekken die ik in 2024/2025 samen met haar bezocht en maakte er soms foto’s van of een plaatste een post vorig jaar op deze dag en nu, ik bezocht de medisch pedicure, ik draaide muziek van een jaar terug, maakte een blog over mijn 25 van 2025. Ik moest ook veel aan mam denken tijdens nakijken toetsen sociale psychologie daar mam en ik precies een jaar daarvoor samen ziek werden door infectie ziekenhuis en momenteel bereid ik lessen minor psychologie voor zoals vorig jaar en zie ik deze week de lesgroep die toen startte met de Master EN.
Ik kan dit redelijk tot goed handelen, maar heb ook steun nodig bij “mijn hartezeer” en die kreeg ik in de nacht 28 januari waar ik midden in de nacht wakker werd en ik me zo warm en getroost voelde met ook tintelingen, rillingen en een gevoel van liefdevolle aanwezigheid van dierbaren.
Ik blijf contact houden met de overledenen en stuur dagelijks zoveel liefde en dankbaarheid als maar mogelijk is en dat werkt troostend.
31 januari 2026 reed ik dezelfde laatste autorit als een jaar terug en wandelde ik op dezelfde plekken, at dezelfde tosti en stak ook weer een kaarsje aan in de OLV kerk te Maastricht.
Op 1 februari zat ik nog flink te werken aan deze blog en bekeek/beluisterde ook weer de muziek van de uitvaart die ik samen met mam op deze dag uitzocht voor haar naderende uitvaart.
Ik kookte net als een jaar terug voor mam een stukje gekruide ossenhaas met witte asperges, erwten en Levanto aardappelen.Ze had toen al wekenlang bijna zoutloos gegeten en nu genoot ik hier dubbel van met haar foto tegenover me en at ik voor twee. Nu maakte ik wel een foto hiervan en niet van de stukjes sinaasappel en appel die ik ook smakelijk verorberde.
Tevens sliep ik weer in de woonkamer zoals vorig jaar bij jou. Op je sterfdag 2 februari stond ik weer op en ging ik nu zonder Gentle een wandeling maken en op de koffie bij Nicole die een jaar terug me deze dag zo fijn ondersteunde en dat ook nog altijd doet als ik even een luisterend ook nodig heb. Ik ga in de middag weer lesgeven en in de avond toast ik op jou zoals gebruikelijk.
Het schrijven van deze blog en alle andere blogs op deze website over familie waren bedoeld om alles op mijn wijze te verwerken en werkt als troostend/helend in woord geluid en beeld en is ook zo weer een ode aan mijn lieve mammie.
De ode voor mam ; terug naar het Holland Festival 2009 Amsterdam
Liefste mam Nely of hoe men jou ook wilt noemen
Je hebt niet altijd een mooi leven gehad maar wel mooie momenten. En die momenten waren altijd samen met anderen waar jij je veilig en geborgen en geaccepteerd voelde zoals jij was.
En in die momenten zag iedereen die je kent een hartelijke, vrolijke vrouw met een onmetelijke grote lach die jou zo typeerde op z’n best.
Kleine mamma, wat ben groot
Schoonheid liegt niet (over een week meer hierover)
Dankjewel voor al je liefde, geef me wat meer van jouw hoop die jij bleef houden
Je viel uit mijn armen, maar verdween nooit uit mijn hart
Volg je hart en hervind je vrijheid
JOHN
Ik neem je graag mee terug naar juni 2009. Ik won via de VPRO een prijs om een heel speciaal concert bij te wonen van Antony & the Johnsons samen met het Metropole Orkest in Caré Amsterdam in kader van het Holland Festival. Bekijk alvast de foto’s en de openingsvideo of gehele concert. En lees zo verder
Foto’s/video’s Holland Festival Antony (nu Anohni) & the Johnsons & Metropole Orkest Caré Amsterdam juni 2009
We gingen voor een aantal dagen naar Amsterdam en Bergen aan Zee om samen te genieten. Jij genoot al enkele jaren van de muziek en het voorkomen van de androgene Antony Heggerty.
De sfeer voorafgaande aan het concert in Caré was anders dan bij andere optredens; er hing een speciale vibe.
Het concert was weergaloos vol emoties en een ovationeel applaus. Tranen vol ontroering kwamen en dat ging door tot na afloop en velen om ons heen waren geëmotineerd. Dit had ik nog nooit meegemaakt bij een concert. Ook in de recensies werd dit als bijzonder gezien.
Maar er ontbrak iets en dat probeerde ik in te halen tijdens het optreden van Anohni & the Johnsons tijdens North Sea Jazz Rotterdam juli 2025 toen ik in m’n uppie vooraan het podium plaatsnam en zat te wachten op dat ene moment wat we in Amsterdam niet konden beleven……
Foto’s North Sea Jazz Festival Anhoni & the Johnsons Rotterdam juli 2025
Foto’s/video’s Holland Festival en verblijf Loyd Hotel Amsterdam Hotel Blooming Bergen aan Zee juni 2009
De gezongen ode voor mam van Antony (nu Anohni) & the Johnsons
Net als in 2009 was het concert in 2025 heel bijzonder en ook weer anders in kader van de speciale thematiek hoe wij als mensen onze mooie planeet vernietigen. Naast veel nieuw werk kwamen ook de oudere nummers in de tijd dat Anohni meer bezig was met zijn persoonlijke strijd.
Helaas kwam net als in Amsterdam niet het lievelingsnummer van jou mam en ik nam het ook niet direct op bij de nummers die in aanmerking zouden komen voor je uitvaart in overleg met Lidwine. Het is het nummer Bird Gerhl" (vaak gespeld als "Bird Girl")
Ik kies het nummer nu als ode aan jou mam en refereer ook aan Saskia die je Friese naam Homminga deed denken aan de Hummingbird (de kolibrie) waarover ze schreef op haar condoleoncekaart. “Hummingbirds have a spiritual significance and mean the spirit of a loved one is near”
Deze vogel staat symbool voor levensvreugde, veerkracht, aanpassingsvermogen en de lichtheid van het zijn. Dit krachtige, kleine wezen herinnert ons aan het genieten van het hier en nu, het vinden van de 'zoetste nectar' (geluk) in het dagelijks leven, en volharding in moeilijke tijden.
Vaak wordt deze vogel ook gezien als een teken van goddelijke leiding, geluk en verbinding met een grotere wijsheid. Het zien van een kolibrie kan duiden op een overgang naar een periode van vrede en liefde. De kolibrie herinnert mensen eraan om in het huidige moment te leven, in plaats van te blijven hangen in het verleden. De vogel symboliseert ook het voeden van de ziel, zelfontdekking en het vinden van evenwicht.
Het betreffende lied is afkomstig van het album I am a Bird Now, is een poëtisch nummer over bevrijding, zelfontdekking en de zoektocht naar een ware identiteit. Het metaforische 'vogelmeisje' zoekt haar vleugels om op te stijgen boven aardse beperkingen en vindt troost in een transformatie, gesymboliseerd door het vliegen naar de hemel.
Het lied beschrijft een innerlijke reis van iemand die zich 'geboren' voelt worden in de lucht, wat duidt op het loslaten van oude beperkingen en het vinden van vrijheid.
Het "vogelmeisje" zoekt haar vleugels, wat symbool staat voor het vinden van de eigen kracht en ware zelf.
Bekijk hier de ode voor jezelf mam in 2 versies met ook de tekst tussen beide video’s.
Bird Gerhl (Bird Girl)
Song van Antoni later Anohni and the Johnsons ‧ 2005
Ik ben een vogelmeisje
I am a bird girl
Ik ben een vogelmeisje
I am a bird girl
Ik ben een vogelmeisje
I am a bird girl
Ik ben nu een vogelmeisje
I'm a bird girl now
Nu heb ik mijn hart
Now I've got my heart
Hier in mijn handen
Here in my hands
Nu heb ik mijn hart
Now I've got my heart
Hier in mijn handen nu
Here in my hands now
Ik heb gezocht
I've been searching
Voor mijn vleugels
For my wings
Ik heb gezocht
I've been searching
Voor mijn vleugels een tijdje
For my wings some time
Ik ga geboren worden
I'm gonna be born
Ik zal binnenkort in de lucht geboren worden
Gonna be born into soon the sky
Ik ga geboren worden
I'm gonna be born
Binnenkort de hemel in
Into soon the sky
Omdat ik een vogelmeisje ben
'Cause I'm a bird girl
En de vogelmeisjes gaan naar de hemel
And the bird girls go to heaven
Ik ben een vogelmeisje
I'm a bird girl
En de vogelmeisjes kunnen vliegen
And the bird girls can fly
Ooh, vogelmeisjes kunnen vliegen
Ooh, bird girls can fly
Vogelmeisjes kunnen vliegen
Bird girls can fly
Vogelmeisjes kunnen vliegen
Bird girls can fly
Bron: Musixmatch
Songwriters: Antony Hegarty
Songteksten voor Bird Gerhl © Rebis Music Llc
Antony and the Johnsons betoverden in juni 2009 het publiek in Koninklijk Theater Carré tijdens het Holland Festival. Ondersteund door het Metropole Orkest bracht Antony Hegarty een intieme, emotionele show met nummers van het album The Crying Light. Het concert werd geprezen als een hoogtepunt, waarbij Antony's unieke stem en de orkestrale begeleiding de zaal imponeerden.
Belangrijke aspecten van de recensies:
Locatie en Begeleiding: De concerten vonden plaats in Carré op 20 en 22 juni 2009, met een extra concert op 21 juni. Het optreden in samenwerking met het Metropole Orkest werd door critici zeer goed ontvangen.
Sfeer en Thema's: De voorstelling was introvert en emotioneel, in lijn met het toen recente album The Crying Light, dat thema's als landschap en de toekomst verkende.
Repertoire: Naast eigen nummers, zoals "Man Is the Baby" en "For Today I Am a Boy", werden covers gespeeld. De show was een mix van melancholie en intieme, minimalistische pop.
Ontvangst: De Volkskrant beschreef het optreden als een betovering, waarbij de intensiteit van Antony's stem centraal stond.
De concertreeks in het Holland Festival 2009 wordt herinnerd als een van de meest bijzondere optredens van de band in Nederland
Liefste mam Nely of hoe men jou ook wilt noemen
Je hebt niet altijd een mooi leven gehad maar wel mooie momenten. En die momenten waren altijd samen met anderen waar jij je veilig en geborgen en geaccepteerd voelde zoals jij was.
En in die momenten zag iedereen die je kent een hartelijke, vrolijke vrouw met een onmetelijke grote lach die jou zo typeerde op z’n best.
Kleine mamma, wat ben groot
Schoonheid liegt niet (over een week meer hierover)
Dankjewel voor al je liefde, geef me wat meer van jouw hoop die jij bleef houden
Je viel uit mijn armen, maar verdween nooit uit mijn hart
Volg je hart en hervind je vrijheid als vogelmeisje…..
Gustav Klimts De Kus (1907-1908) is een iconisch Jugendstil-meesterwerk dat universele liefde, passie en totale eenheid symboliseert. Het schilderij, met overvloedig bladgoud, verbeeldt een intiem paar op de rand van een afgrond, waarbij de mannelijke (hoekige patronen) en vrouwelijke (ronde motieven) vormen versmelten tot één spiritueel en sensueel geheel.
De belangrijkste symbolische betekenissen zijn:
Heilige Liefde en Eeuwigheid: Het gebruik van bladgoud geeft het werk een sacrale, bijna religieuze uitstraling, waardoor de liefde wordt verheven tot iets tijdloos en goddelijks.
Versmelting van de Geslachten: De man en vrouw zijn verstrengeld in een weelderig gewaad. Het contrast tussen de hoekige patronen (mannelijkheid) en ronde vormen (vrouwelijkheid) symboliseert harmonie en de balans tussen de seksen.
Intimiteit en Overgave: De man houdt het hoofd van de vrouw teder vast, terwijl zij met gesloten ogen overgave toont, wat wijst op een moment van pure emotionele en fysieke verbondenheid.
Isolatie en Bescherming: Het paar is afgezonderd van de wereld op een bloemrijk tapijt, wat duidt op de intensiteit van hun eigen wereld, maar door de rand van de afgrond ook kan wijzen op het risico of de kwetsbaarheid van passie.
Verlies van Individualiteit: De totale versmelting kan worden geïnterpreteerd als het opgaan in de ander, waarbij het eigen 'ik' verdwijnt in de liefde.
Destijds werd het werk als controversieel beschouwd vanwege de expliciete passie, maar het is uitgegroeid tot een symbool van universele verbondenheid.
Bekijk meer via deze links