Mijn intelligente zus Rita hiep, hiep, hiep, hoera 66 jaar

Groepsfoto (Rita 3de van links onderaan) gymnasium Rolduc Kerkrade 1975/1976?

Vanavond toast ik op jou Rita tijdens een diner zoals gewoonlijk en vier ik de hele zaterdag je verjaardag door je te herinneren als een prachtige, getalenteerde, intelligente, lieve zus. Alweer een 66ste verjaardag en 49 jaar zonder dat jij erbij bent. Ik denk ook terug aan 6 jaar geleden toen Gentle, mam en ik jouw verjaardag ook op een zaterdag vierden met een heerlijk diner in het Michelinrestaurant “de Leuf” in Ubachsberg en we dubbel genoten. In de omringende landen was de horeca al dicht in verband met Covid-19, maar dit was de avond voor de beruchte persconferentie dat ook Nederland helemaal op slot ging. Wat zijn we toch een bourgondisch gezin en kunnen we genieten van deze momenten en dat blijf ik ook doen helemaal in mijn uppie (onderaan de pagina de foto's van die zalige avond)

Naast genieten, zit hard werken en studeren ook in het DNA van familie Kistermann-Homminga. Rita en ik scoorden goed bij cijfers voor ijver/vlijt. Zie foto onderaan na vervolg van deze blog.

Toen mam een dik jaar terug overleed, kreeg ik van goede vriendin Nicole de vraag of ik de gegevens uit het schooldossier van Rita wilde hebben. Nicole werkte jarenlang op de schooladministratie van Rolduc en ze kreeg het “handgeschreven eigen archief van conrector Paulissen” in handen na vertrek gymnasium op deze locatie en na latere verhuizing Eijkhagen College. Zo lief om dit te ontvangen enkele dagen na het overlijden van mam; zo troostend omdat alles wat Rita heeft achtergelaten qua voorwerpen, herinneringen mij zo goed doen.

En zeker de herinneringen aan gymnasium Rolduc zijn me dierbaar. De bovenstaande foto is genomen voor de ingang van Rolduc en ik kwam Rita daar wel een met de fiets afhalen of bezoeken. In mocht vaker mee met haar bij diverse schoolactiviteiten, feesten en bezocht in de aula die af en toe was omgetoverd tot bioscoop onze dierbare film Jesus Christ Superstar in 1974 en ook films van Louis de Funés e.d.

Het was wel opvallend hoe goed onze broer-zus verhouding was; we speelden van kleins af aan met elkaar en hadden een gezamenlijke vriendengroep in de straat/buurt en ondanks onze eigen schoolvrienden organiseerden we ook veel samen zoals spelen van badminton tot raadselspelletjes terwijl we op elkaars eigen kamer lagen, fietsen, zwemmen Erenstein, wandelen met Welsh Terriër Robbie, huishoudelijke klussen, winkelen, samen LP's beluisteren , geesten oproepen, TopPop kijken met mam erbij, tijdschriften kopen en samen doorlezen wat betreft seksuele voorlichting (Duitse tijdschrift Bravo), kersen plukken  en ontpitten en inmaken van onze eigen fruitbomen, kranten rondbrengen, vakantiewerk in toeleveringsbedrijf autofabriek, babysitten en zelfs tot kort voor Rita’s overlijden gezamenlijk vertrekken voor stapavonden in ons stamcafé Cosy Corner Kerkrade.

We hielpen elkaar ook met ons huiswerk en ik herinner me vooral dat ik Rita mocht overhoren en ik bedacht toen al veel variatie in werkvormen (die leraar zat toen al in mij). Ik had toen niet direct door dat Rita onzeker was over haar schoolresultaten op het gymnasium. In het laatste jaar van de basisschool had ze voor veel vakken een 8 of een 9 en ze presteerde graag goed en werkte hard om te bereiken wat ze voor ogen had.

Rita wilde na het gymnasium een medische studie volgen aan Universiteit van Amsterdam en als arts andere mensen helpen. Maar toen ik de ontvangen notities van de conrector Paulissen las, ontdekte ik pas haar onzekerheid die ze liet zien in de brugklas. Ze kwam terecht in een ander milieu met meer welgestelde kinderen dan vanuit haar basisschool in Bleijerheide en de competitie stond aan. Mondeling bleek ze sterker dan schriftelijk. Af en toe was ze wel boos op mij hoe ik vragen formuleerde en dan verweet ze mij dat ik te lui was en me de laatste jaren op basisschool te weinig inzette en nu “ondergemiddeld presteerde op Mavoniveau”. Ze had groot gelijk en hierin voelde ze wellicht feilloos aan als sociaal-emotioneel intelligente zus. Ze wist dat er onderliggende redenen waren voor mijn slechtere resultaten op de basisschool en kon deze ook deels blootleggen: “Ja jij kunt veel sneller en makkelijker leren dan ik, maar jij bent lui geworden?” “Wil je meer bereiken dan moet je meer studeren”. Rita stond onder druk met diverse klasgenoten die allen moesten presteren van hun veelal “rijke, welgestelde ouders”. Pap, mam en ik waren juist trots op haar behaalde niveau. Nadat ze een keer moest doubleren, floreerde ze helemaal als van tevoren en Rita hoorde er weer bij en zeker ook qua haar sociale vaardigheden en haar talenten. Wat ik minder kon waarderen was de invloed van een deel van haar vrienden/klasgenoten die haar zo beïnvloedden dat ze VVD zou willen stemmen als ze stemrecht had “daar je toch meer geld wilde verdienen als je er hard voor gestudeerd/gewerkt hard” Ik was het daar volledig niet mee eens dat je hierop mensen kon beoordelen en hier ontstond meteen mijn aversie voor “welgestelde rijken die minachtend zijn over mensen met minder kansen/mogelijkheden”. Zeker na haar tuinfeest in 1976 dat Rita mocht geven in kader van haar 16de verjaardag schrok ik naast het heftige feestgedrag ook van opvattingen van deze klasgenoten.

Januari 1977 maakte Rita de overstap naar het vierde jaar atheneum (na eerdere overweging van leraren 50/50 of ze gymnasiumniveau wel of niet kon behalen) en wel naar de tofste school in Kerkrade wat mij betreft Antonius Doctor College (ADC) waar ik later ook 2 jaren onderwijs mocht volgen. Rita werd direct opgenomen door haar klas en haar geweldige mentor Noë en ze bloeide op en kreeg meer zelfvertrouwen en goede cijfers. Ook deze klasgenoten leerde ik deels kennen door onze stapavonden en een enkele, nieuwe vriendin. Rita wilde wel nog steeds studeren in Amsterdam en was ook helemaal weg van het leven aldaar toen we gezamenlijk met pap en mam onze neef Huub aldaar bezochten. Ze veranderde langzamerhand ook van politieke opvatting en liet meer haar eigen stem horen.

Toen ik een aantal jaren terug een bericht plaatste over Rita op Facebookforum oud-leerlingen ADC kreeg ik vele troostende berichten van klasgenoten en de impact die haar dood had gehad op hen (en tevens ook bij medewerkers en ook van gymnasium Rolduc)

Ik begrijp het helemaal want je was een lief, getalenteerde meid die anderen kon raken door helemaal “mens te zijn” en ook directief; ik noem dit altijd als een mooie combi lief-directief.

Indien er in de jaren 70 gewerkt, werd met meervoudige intelligentie dan zou je scoren op vele gebieden. Bij meervoudige intelligentie Howard Gardner 1983, gaat er niet om hoe knap je bent, maar hoe je knap bent. Deze theorie stelt dat intelligentie niet één algemene factor is zoals IQ, maar bestaat uit diverse onafhankelijk vaardigheden. Rita zou slim zijn op gebied van interpersoonlijk, intrapersoonlijk, verbaal-linguïstisch, muzikaal-ritmisch en nog meer.

Gisteren genoot ik tijdens installatie van collega Sophie Sergeant Hogechool Utrecht als bijzonder lector nieuwe lectoraat: “ Inclusie en Veerkracht in het Onderwijs” van de openbare les waar ook de Belgische pedagoog Luc De Wulf, 2009 refereerde aan zijn talentgerichte visie op onderwijs en ontwikkeling. Rita zou volgens zijn theorie ook meer uitblinken en groeien wanneer je uitgaat van wat al aanwezig is in plaats van te focussen op tekorten. Hij ontwikkelde een model met 39 talenten dat naast implementatie in onderwijs ook meer gebruikt wordt bij coaching en HR om deze sterktes meer zichtbaar te maken en gericht te ontwikkelen.

Rita was ook al filosofisch in haar pubertijd en dat herkende een enkele leraar en familielid. Ik denk dat Rita volgens deze benadering haar diploma voor gymnasium behaald zou hebben, maar ze was beter af met het atheneum en daar zagen wellicht meer docenten haar talenten volgens De Wulf; Rita was o.a. een nieuwsgierig talent, analytisch talent, leergierig talent, reflectief talent, kritisch talent, praktisch talent, empathisch talent, bemiddelend talent, luistertalent, samenwerkend talent, avontuurlijk talent en enthousiasmerend talent.

Welke mooie mogelijkheden zou jij hebben benut en hoe zou je nu in het leven staan?

Wie weet kunnen we dat in de toekomst door AI laten analyseren als dit ook op sociaal-emotioneel gebied is doorontwikkeld.

Ik heb hieronder nu alleen een oude foto van 50 jaar geleden door AI laten bewerken hoe (“knap” je nu anno 2026 zou hebben uitgezien.

En hier mijn oproep als je foto’s, teksten, voorwerpen of herinneringen hebt aan Rita en die met mij wilt delen, voel je vrij dit te doen.

Lees meer over de impact van de moord op Rita in 1977 via deze link

Cheers lieve Rita: ik ontdek en leer steeds meer van jou als in herinneringen ophaal.

Originele foto 1976 zwart wit

Bewerkte, originele foto met meer scherpte en contrast zwart/wit

Door AI gegenereerde foto hoe Rita anno 2026 ongeveer zou hebben uitgezien

14 maart 2000 mam

Mam was net 88 geworden en vierde sinds het overlijden van pap in 2005 iedere verjaardag van Rita met me mee

14 maart 2020 Gentle

Gentle ging altijd mee of het nu een café, brasserie of Michelsterren-restaurant betrof. Ze was een culinaire hond (net als haar baasjes)

14 maart 2020 De Leuf

We hebben deze verjaardag extra genoten van de gastvrijheid, de sfeer en drank en spijs van De Leuf

Rita hiep hiep hoera

Een 10 voor een zus die er altijd voor mij was

John Kistermann